|
Dikkat internet çarpar |
|
|
|
|
Genişbant internet deyince aklınıza ADSL ve kablolu internet bağlantı türleri gelecektir. Oysa 2003 yılından beri bu ikilinin yeni kardeşi var, adı ise elektrik internet. Günümüzde Amerika, Avrupa ve Asya’da çok sayıda kullanıcı genişbant internet hizmetine halihazırdaki elektrik şebekesi üzerinden kavuşuyor.
Evinizdeki her prizin bir internet erişim noktası olduğu hayal edin. Sizce bu mümkün mü? Doğruyu söylemek gerekirse 5 sene öncesine kadar bu bir hayaldi. Aslında, 1930’lardan beri elektrik hatları üzerinden veri gönderimi yapılabiliyor. Fakat, bu teknoloji hem kalitesinin hem de maliyetinin kabul edilebilir bir düzeyde olmadığından, iletişim sektöründe kabul görmedi. Peki insanoğlu ne yaptı? Allem etti, kallem etti. Bilim ve teknolojinin nimetlerinden yararlandı. Sonunda, elektrik interneti tüm insanlığın hizmetine sunmayı başardı.
Genişbant enerji hattı nedir?
Bunu açıklamadan önce, enerji hattı iletişimi kavramını açıklamayız. İngilizce’de Power Line Communications (PLC), diye adlandırılan bu teknoloji adı üzerinde, binalara, caddelere, sokaklara elektrik sağlamak için döşenen hatlar üzerinden iletişim yapmak anlamına geliyor. Burada kastettiğimiz, sadece internet bağlantısı değil, elektrik hattı üzerindeki her aygıtın aktif ya da pasif şekilde ağa bağlanması. Bu şebeke üzerinden genişbant internet hizmeti verme işine de genişbant enerji hattı, (Broadbant Power Line, BPL) adı veriliyor. PLC’de yani enerji hattı iletişimi, yeni ve gelişmiş bir adresleme sistemi olan, IPv6 ile tam anlamıyla bütünleştiğin de, trafik işaretlerinden, evimizdeki fırına kadar pek çok alet ağa bağlanıp, uzaktan yönetilebilecek.
IPv6, günümüzde sadece Network Adress Translation, (NAT, Ağ Adres Çevirisi) kullanımına dayanan IPv4’de göre, çok daha esnek ve kolay ayarlanabilir bir adresleme sistemi sağlayacak. Bugün kullandığımız IP sistemi, uzaktan kontrol, ağa istenen aletin bağlanıp, çıkarılması ve esnek bir adresleme sistemi konularında yetersiz kalıyor. Ayrıca kullanılan adres aralığı da elektrikli aletlerin ve özel servislerin sisteme dahil olmasından sonra yetersiz kalacak. IPv6 ve PLC’nin birleşimi ise, hayatımıza büyük kolaylıklar getirecek. Artık işten evimizin kalorifer sistemini çalıştırabileceğiz. İşe gitmeden önce fırına koyduğunuz tavuğunuzu eve varmadan yarım saat önce pişirmeye başlayıp, eve geldiğiniz sıcak sıcak yiyebileceksiniz. Bu aletler elektrik üzerinden internet şebekesini kullandıkları için telefon hattına ihtiyaç duymaksızın, ağa bağlanıp arkaplanda şeffaf bir biçimde durabilecekler.
Kilometre taşları
PLC kullanımı ilk defa İngiltere’de denendi. Amerika’da ve İngiltere’de elektrik hatları üzerindeki bazı frekanslar üzerinden radyo yayınları ve acil durum sinyalleri gönderiliyor. Amerika’da amatör radyo operatörleri bu frekansları kullanırken, İngiltere’de BBC Dünya Servisi, elektrik üzerinden tüm ülkeye yayın yapıyor. İngiltere’de yapılan denemelerdeki gönderilen sinyaller BBC’nin sinyalleriyle çakıştı. Bunun üzerine, İngiltere Ticaret Endüstrisi Departmanı, PLC kullanımını yasaklayarak bu iş için ayırdığı mali desteği geri çekti.
İngiltere’nin bu kötü tecrübesinden sonra, ikinci nesil PLC teknolojileri OFDM gibi radyo kullanıcılarının potansiyel karışmasını büyük ölçüde önleyen ve gönderilen verilerde izgesel akım yoğunluğunu azaltan sistemleri kullandılar. OFDM kiplemesi sinyalleri çok büyük bantgenişliğine çıkardı ve tek bir sinyalde gönderilen gücü azalttı. Son dört yılda PLC teknolojileri Avrupa’da (İspanya, İtalya ve Almanya), Kuzey Amerika’da, Güney Amerika’da (Şili, Brezilya) ve Asya’da (Singapur) deneme amaçlı kullanıldı. Bu denemelerde radyo kullanıcıların artık bir problem yaşamadığı gözlendi.2003’de Amerika’da internet erişimi hizmeti veren Eartlink birçok enerji dağıtıcısı şirket ile “Home Plug Power Alliance” isimli antlaşmayı yaptı. Antlaşmanın akabinde NewYork Westchester County’de BPL aboneliğini başlattı. Daha sonra bu servisi Manhattan’ına taşıdı. Maryland’de Pepco ve Ohio’da Cinergy takipçileri oldu.
Enerji dağıtım şirketi Cinergy, BPL programına gene 2003 senesinde başladı. Böylece Cincinati ve komşuları genişbant internet erişimine kavuştu. Servis fiyatları 1 mpbs 30 dolar, 3 mpbs 40 dolardı. Yüz hanede pilot erişim uygulaması yapıldı. Reaksiyonlar pozitifti. Bu bölgedeki abonelerin yüzde 75’i telefon hattı üzerinden genişbant internet erişimlerini iptal ederek BPL’ye geçti. Şu an 50.000 ev BPL kullanıyor. Earthlink ise şu sıralar, Kuzey Kalifornia ve Kuzey Carolina’da BPL’den gelen sinyalleri evlere ve kablosuz ağlara yollayan bir teknolojiyi deniyor.
Amerikan Federal İletişim Konseyi (FCC) 2005 Ekim ayında BPL internet erişimine izin verdi. Buna ek olarak Verizon ve SBC gibi telekom şirketlerinin fiber optik kablolarını bu bağlantı ile paylaşmak zorunda olmadıklarını duyurdu. Amatör radyo operatörleri bu karara tepki gösterdi. Fakat FCC ve mahkeme sadece ek bir uyarı yapmakla yetindi. Konuyla ilgili olarak, Cinergy şirketi adına konuşan bir yetkili, 50 bin haneye BPL erişim hizmeti verdiklerini ve sadece ilk 36.5 metrede sinyallerde sapma gözlemlediklerini belirtip, “bu ağzına kadar dolu bir stadyumda küçük bir fısıldama olarak algılanmalı” diye konuştu.
Neden elektrik internet?
Elektrik hatları fiber-optik kablolar gibi değil ve neredeyse heryere ulaşıyor. Günümüzdeki elektrik kabloları üzerinden 3-4 mbps hız sağlanabiliyor. Bu hız yeni jenerasyon modemler ve kipleme teknolojilerinin kullanılmasıyla 10 mbps’den 30 mbps’e kadar arttırılabiliyor.
Bir eve BPL getirmenin maliyeti kablolu internet ya da ADSL getirmekten daha ucuz. Çünkü her hangi bir kablolama masrafı yok. Tom Wolzien analisti Sanford C. Bernstein bunun 300 dolar civarı bir masraf olduğunu söylüyor. Kablolu internet ya da DSL bağlamanın maliyeti ise daha fazla.
BPL’de evdeki her priz internet erişim noktası oluyor. Şu an firmalar abonelerine bir modem hediye ediyor. Müşteri ekstra bir modem almak isterse, modem başına 40 dolar ödüyor. Modemlerin büyüklüğü ise, yaklaşık sıgara paketi kadar. Ayrıca isterseniz, bir baz istasyonu kullanarak, elektrikli internetinizi tıpkı DSL teknolojisinde olduğu gibi, kablosuz olarak kullanabilirsiniz.
Dijital uçurum için çare olabilir
Amerika’da internet veri analizi yapan bir kuruluş olan Caida’nın (www.caida.com) araştırmasına göre şu an dünyadaki internet erişiminin yüzde 60’ını Amerika ve yüzde 20’sini de Avrupa kullanıyor. Kalanın yüzde 10’nunu da diğer zengin ülkeler kullanıyor. PLC’nin kullanımı ile birlikte, telefon hatlarına göre çok daha yaygın olan elektrik hatları sayesinde daha fazla insan internet erişimine dahil olabilecek. Gelişmemiş telefon şebekesi olan ülkelerde, telefon hattı yatırımı yerine, elektrik hattı yatırımı görebiliriz. Çünkü, PLC’ye, VoIP eklendiğinde belki de telefon kullanılmasına gerek kalmayacak. Bu teknoji ülkemize gelir mi, ya da ne zaman gelir bilemeyiz ama, belki bir gün biz Türk insanları da uzaktan kumanda ettikleri kahve makinelerinden sıcak kahvelerini yudumlayabilecekler. Ne dersiniz, olur mu, olur.
|
